WYDAWNICTWA WIELOTOMOWE

Oprac. Małgorzata Praczyk-Jędrzejczak

Każdy tom dzieła wielotomowego opisujemy w osobnym rekordzie bibliograficznym. W jednym rekordzie kilka tomów katalogujemy tylko w wypadkach szczególnych. Tę metodę opisu można stosować, katalogując zwłaszcza wydawnictwa encyklopedyczne, słowniki, ale także inne wydawnictwa, pod warunkiem, że poszczególne tomy nie mają zbyt wielu cech indywidualnych ani nie wymagają odrębnych haseł przedmiotowych. Dla takich książek dopuszcza się sporządzanie opisu na jednym poziomie, nawet jeżeli wielotomówka nie jest jeszcze skompletowana w całości. Podstawę opisu stanowi wówczas pierwszy tom wydawnictwa. Informacje o poszczególnych tomach podaje się w miarę ich otrzymywania w rekordzie zasobu. Zasady tworzenia rekordu zasobu opisane zostały w osobnej instrukcji.

Najważniejszym problemem jest ustalenie czy tytuł tomu jest wyróżniający czy też nie. Za tytuł wyróżniający uważa się tytuł indywidualny, niezależny od tytułu całości książki wielotomowej. W polu 245 podaje się w tym przypadku tytuł tomu (\a), dodatki do tytułu (\b) i oznaczenie odpowiedzialności właściwe dla danego tomu (\c). Strefę tytułu i oznaczenia odpowiedzialności całości książki wielotomowej umieszcza się w polu 440 (przeznaczonym na dane w postaci do wyszukiwania) bądź w polu 490 (przeznaczonym na dane w postaci nie nadającej się do wyszukiwania) i w odpowiednim z pól 800 lub 830 (jako hasło dodatkowe).

    Przykład:

    245 00 Elektryczność i magnetyzm / \c B. Jaworski, A. Dietław, L. Miłkowska ;

    [z ros. przeł. Andrzej Suski].

    440 0 Kurs fizyki \v t. 2

Tytuł niewyróżniający jest zależny od tytułu całości książki wielotomowej, w polu 245 podaje się najpierw tytuł (\a) i podtytuł (\b) całości książki (w taki sam sposób jak w przypadku książki jednotomowej) a następnie wypełnia się podpola \n - numer części, \p - nazwa części, \c - pozostałe elementy strefy tytułu i oznaczenia odpowiedzialności.

    Przykład:

    245 00 Technologia wyprawy skór. \n Cz. 2, \p Wykończanie / \c Wiktor Lasek, Tadeusz Persz.

    W zależności od sytuacji stosujemy jedno z poniższych rozwiązań:

 

  1. Brak tytułu tomu, jest tylko oznaczenie tomu :

    245 Tytuł całości. \n ozn. tomu / \c autor.

    Przykład:

    100 1 Bednarski, Adam \d (1947- ).

    245 00 Wprowadzenie do teorii organizacji i zarządzania. \n T. 1 / \c Adam Bednarski.

2. Tytuł niewyróżniający (zależny od całości).

    245 Tytuł całości. \n Ozn. tomu, \p Tytuł tomu / \c autor.

    Przykład:

    245 00 Oksfordzki podręcznik anatomii czynnościowej. $n T. 2, \p

    Klatka piersiowa i brzuch / \c Pamela C. B. MacKinnon ; z jęz. ang. tł. Radosław Michalik.

3. Tyt. tomu wyróżniający (niezależny od tyt. całości).

    245 Tytuł tomu : \b dod. do tyt. tomu / \c autor.

    440 lub 490 i 800 lub 830 Np.

Wielotomówka autorska o wyróżniającym tyt. tomu

    245 Tyt. tomu / \c autor.

    490 1 Tyt. całości / autor ; \v nr tomu

    800 Autor \d (daty). \t Tytuł całości \v nr tomu

    Przykład:

    100 1 Ochman, Jerzy.

    245 00 Starożytna filozofia żydowska / \c Jerzy Ochman.

    490 1 Historia filozofii żydowskiej / Jerzy Ochman ; \v cz. 1

    800 1 Ochman, Jerzy. \t Historia filozofii żydowskiej \v cz. 1

    100 1 Ochman, Jerzy.

    245 00 Średniowieczna filozofia żydowska / \c Jerzy Ochman.

    490 1 Historia filozofii żydowskiej / Jerzy Ochman ; \v t. 2

    800 1 Ochman Jerzy. \t Historia filozofii żydowskiej> \v t. 2

Wielotomówka bez autora (pod red.), tyt. tomu wyróżniający

    245 Wyróżniający tyt. tomu / \c pod red.

    440 0 Tytuł całości

    500 Red. całości:

    Przykład:

    245 00 Architektura gotycka w Polsce. \n [2], \p Katalog zabytków /

    \c pod red. Andrzeja Włodarka.

    440 0 Dzieje sztuki polskiej \v t. 2

    500 Red. całości: Teresa Mroczko i Marian Arsztyński.

4. Tytuły właściwe poszczególnych tomów są tożsame z tytułem całości, ale hasła opisu bibliograficznego są różne.

    Należy sporządzić odpowiednią uwagę w polu 500 (np. Cz. 1 pod hasłem:...). Nie należy w takim przypadku stosować pół 440 i 8XX, aby połączyć opisy.

    Przykład:

    245 00 Technologia budownictwa : \b praca zbiorowa. \n 1 / \c [kier.

    zespołu aut. Wiesław Rudolf ; aut. Antoni Dębowski et al.].

    500 Cz. 2 pod hasłem: Słowiński, Zbigniew.

    700 1 Rudolf, Wiesław.

    700 1 Dębowski, Antoni.

    100 1 Słowiński, Zbigniew.

    245 00 Technologia budownictwa. \n 2 / \c Zbigniew Słowiński.

    500 Cz. 1 opisana pod tytułem.

    100 1 Słowiński, Zbigniew.

    245 00 Technologia budownictwa. \n 3 / \c Zbigniew Słowiński.

    500 Cz. 4 pod hasłem: Martinek, Włodzimierz.

    100 1 Martinek, Włodzimierz.

    245 00 Technologia budownictwa. \n 4 / \c Włodzimierz Martinek.

    500 Cz. 3 pod hasłem: Słowiński, Zbigniew.

5. Książka wielotomowa o budowie hierarchicznej.

    Dane dotyczące całości książki wielotomowej podaje się w polu 490 zgodnie z zasadami przyjętymi dla strefy serii.

    Jeżeli tytuł tomu na najniższym poziomie hierarchii jest niezależny od tytułu całości książki wielotomowej podaje się go w polu 245.

    Przykład:

    100 1 Prus, Bolesław \d (1847-1912).

    245 00 Lalka / \c Bolesław Prus.

    490 1 Dzieła wybrane / Bolesław Prus ; \v t. 3

    800 1 Prus, Bolesław \d (1847-1912). \t Dzieła wybrane \v t. 3

    Jeśli na poziomach hierarchicznego podziału części są numerowane i ich tytuły są wyróżniające, to dla każdego tytułu tworzy się punkt dostępu w polu 8XX.

    Przykład:

    100 1 Mrożek, Sławomir \d (1930- ).

    245 00 Miłość na Krymie ; \b Wdowy / \c Sławomi Mrożek.

    490 1 Dzieła zebrane / Sławomir Mrożek. Dramaty ; \v 1

    500 "Dzieł zebranych" t. 3.

    800 1 Mrożek, Sławomir \d (1930- ). \t Dzieła zebrane \v t. 3

    800 1 Mrożek, Sławomir \d (1930- ). \t Dramaty \v 1

    Jeśli na poszczególnych poziomach hierarchicznego podziału książki wielotomowej części są nienumerowane, to należy utworzyć jeden punkt dostępu (pole 8XX) zawierające wszystkie tytuły zapisane hierarchicznie.

    Przykład:

    100 1 Kraszewski, Józef Ignacy \d (1812-1887).

    245 00 Śniebotowie : \b legenda z XVIII wieku, spisana z opowiadania / \c Józef Ignacy Kraszewski.

    490 1 Dzieła Józefa Ignacego Kraszewskiego. Powieści historyczne. Czasy Stanisława Augusta.

    800 1 Kraszewski, Józef Ignacy \d (1812-1887). \t Dzieła.

    \p Powieści historyczne. \p Czasy Stanisława Augusta

Dodatkowo:

  1. Tworzymy dodatkowe punkty dostępu dla zależnych tytułów, jeżeli tytuły te mają formę nadającą się do podania w polu 246, ze wskaźnikami 30
  2. Przykład:

    245 00 Słownik terminologiczny zabytków. \n Z. 3, \p Instrumenty muzyczne. \n Cz. 2, \p Instrumenty

    strunowe, dęte, perkusyjne, samogrające i varia / \c oprac. Jerzy Gołos.

    246 30 Instrumenty muzyczne

    246 30 Instrumenty strunowe, dęte, perkusyjne, samogrające i varia

  3. Tytuł równoległy książki wielotomowej
  4. Przykład:

    245 00 Technologia mowy i języka : \b artykuły, sprawozdania, opisy. \n T. 2 = Speech and language

    technology : papers, reports, and technical notes. Vol. 2 / \c red. Wiktor Jassem.

    246 31 Speech and language technology

    Tytuł równoległy całości książki wielotomowej należy podawać w polu 490, w kolejnym wystąpieniu podpola \a. Przejmuje się go ze strony tytułowej, przytytułowej lub okładki.

    Przykład:

    245 00 Pasożyty krągłoustnych i ryb = \b Parasti cyclostomatorum et piscium / \c oprac. Jadwiga

    Grabda.

    246 31 Parasti cyclostomatorum et piscium

    490 1 Katalog fauny pasożytniczej Polski = \a Catalogus faunae parasiticae Poloniae / kom. Red.

    Eugeniusz Grabda [et al.] ;\v cz. 2

  5. Jeżeli na dokumencie jest podany numer tomu, ale nie towarzyszy mu żadne określenie, to w opisie nie należy dodawać określenia. Np. 1 zamiast [T.] 1.
  6. Jeżeli oznaczenie tomu przejęte do opisu pochodzi spoza podstawowego źródła danych dla tej strefy opisu (w tym przypadku spoza strony tytułowej), to należy je podać w nawiasach kwadratowych.
  7. Np. [T. 9] - oznaczenie tomu przejęto z okładki

  8. Jeżeli w tomie wydanym najwcześniej brak oznaczenia tomu, a pojawiło się ono dopiero w tomie (tomach) wydanym później, nie należy dodawać brakującego oznaczenia tomu w rekordzie dla tomu wydanego najwcześniej.
  9. Przykład:

    245 00 Życie, twórczość i posługa Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia / \c Marian P.

    Romaniuk.

    245 00 Życie, twórczość i posługa Stefana Kardynała Wyszyńskiego Prymasa Tysiąclecia.

    \n T. 2, \p 1956-1965 / \c Marian P. Romaniuk.

    Oznaczenie tomu pojawiło się w drugiej publikacji.

    Należy jednak dodać odpowiednią uwagę w polu 500 i dodać pole 8XX, zwłaszcza gdy kolejne tomy noszą już inny tytuł a całość stanowi cykl.

    Przykład:

    100 1 Jaroszyński, Piotr \d (1955- ).

    245 00 Rozmyślania o mojej Ojczyźnie / \c Piotr Jaroszyński.

    500 Stanowi cz. 1 całości pt. Rozmyślania o mojej Ojczyźnie

    800 1 Jaroszyński, Piotr \d (1955- ). \t Rozmyślania o mojej Ojczyźnie \v 1

    Po ukazaniu się drugiego tomu w rekordzie dla tomu pierwszego dodano pole 500 i 800.

    100 1 Jaroszyński, Piotr \d (1955- ).

    245 00 Naród tylu łez... / \c Piotr Jaroszyński.

    490 1 Rozmyślania o mojej Ojczyźnie / Piotr Jaroszyński ; \v 2

    800 1 Jaroszyński, Piotr \d (1955- ). \t Rozmyślania o mojej Ojczyźnie \v 2

  10. Jeżeli numerowane tomy nie mają wspólnego tytułu (np. są częścią nie nazwanego cyklu), to:

  • oznaczenie tomu podaje się tylko w polu 245 w rekordzie utworzonym dla pierwszego tomu
  • opisując kolejne tomy informację o numeracji należy podawać tylko w strefie uwag

Przykład:

245 00 Aktywność fizyczna w edukacji. \n Cz. 1 / \c Józef Drabik.

245 00 Aktywność fizyczna w treningu / \c Józef Drabik.

500 Oznaczono jako cz. 2, cz. 1 pt.: Aktywność fizyczna w edukacji.

  1. Jeżeli trudno zdecydować czy tytuł tomu jest wyróżniający, tytuł ten należy traktować jako tytuł zależny od tytułu całości książki wielotomowej.
  2. Osoby sporządzające rekordy dla kolejnych tomów powinny kontynuować metodę opracowania przyjętą dla pierwszego opracowanego tomu.
  3. Jeżeli w polu 245 nie można w sposób jednoznaczny zapisać oznaczeń odpowiedzialności dla całości książki i dla części o tytule zależnym, należy stosować pole 500.

Przykład:

245 00 Architektura gotycka w Polsce. \n [2], \p Katalog zabytków / \c pod red. Andrzeja Włodarka.

440 0 Dzieje sztuki polskiej \v t. 2

500 Red. całości: Teresa Mroczko i Marian Arsztyński.

700 1 Mroczko, Teresa \d (1932-1990). \e Red.

700 1 Arsztyński, Mariam \d (1929- ). \e Red.

700 1 Włodarek, Andrzej. \e Red.

Uwaga:
Materiały są zgodne z ustaleniami grupy roboczej ds. ujednolicenia zasad katalogowania z dnia 29 stycznia 2001 r. dostępnymi na stronie domowej NUKat (http://www.nukat.edu.pl/nukat/index.html)